Open je ogen voor Alzheimer: Zakdoek?

BERNHEZE - DeMooiBernhezeKrant vind het belangrijk aandacht te besteden aan Wereld Alzheimerdag. Deze dag vindt plaats op 21 september en daarom heeft de redactie Marianne Jacobs uit Nistelrode gevraagd een column te schrijven over dit onderwerp. Dit doet ze al jaren over haar moeder die Alzheimer heeft. Kijk voor meer verhalen op haar blog openjeogenvooralzheimer.wordpress.com .  

Zakdoek?
“Goedenavond allemaal, alles goed?” Een aantal bewoners drinkt een bakje koffie op het pleintje van de gesloten afdeling waar mijn moeder alweer 3,5 jaar woont. De een steekt joviaal zijn hand op, een ander kijkt me wat argwanend aan. Allebei hebben ze geen idee dat we elkaar al maanden minstens twee keer per week zien. Ik loop richting de woonkamer, maar blijf netjes in de deuropening staan, coronaregels. Mijn moeder zit aan tafel en staart gedachteloos naar haar kopje koffie. Ze kijkt wat verwilderd omhoog als ik enthousiast “dag mama!” roep. Ze ziet me en er verschijnt een stralende lach op haar gezicht. “Ach, ons Jo!”, zegt ze. Bijna goed. Dat Jo haar negentigjarige zus is, neem ik op de koop toe...

Tien minuten later ben ik weer haar Marianneke. We zitten in haar kamer en ik vraag of ze een leuke dag heeft gehad. Een flinke niesbui is het antwoord. We moeten allebei lachen en ik pak vlug een zakdoek als er een snottebel verschijnt. “Hier, snuit je neus maar.” Mijn moeder kijkt verbaasd naar het lapje stof alsof ze nog nooit zoiets heeft gezien. Vroeger liep ze bijna scheef van de zakdoeken die ze in haar onafscheidelijk keukenschortje bewaarde, maar die tijd is voorbij. Ik houd het doekje onder haar neus, maar ze pakt het om het vervolgens netjes op te vouwen. De snottebel gaat het verliezen van de zwaartekracht. Ik pluk de zakdoek uit haar handen en vang de druppel op. “Snuit maar, mam, in de zakdoek.” Ze heeft totaal geen idee wat ze moet doen. Een handeling die ze vanaf haar kinderjaren automatisch heeft uitgevoerd, is compleet uit haar geheugen verdwenen.

Alzheimer. Deze vorm van dementie laat iemand levend verdwijnen. Soms langzaam, vaak te snel en nog altijd onomkeerbaar. De eerste fase van Alzheimer ligt ver achter ons. Ik zag mijn zelfstandige moeder veranderen in een onzeker mensje, continu op zoek naar houvast, naar herkenning en bevestiging. De ziekte sloeg niet alleen steeds grotere gaten in haar herinneringen en geheugen, maar ze verloor ook de controle over haar waardigheid. Dat is schrijnend om te zien. Als naaste kijk je hulpeloos toe en je neemt telkens een beetje meer afscheid.

Vandaag de dag leeft ze in een simpel hier en nu of in een ver verleden. In dit vergevorderd stadium van dementie is haar onrust een stuk minder geworden. Ze is gelukkig een makkelijke Alzheimerpatiënt. Tevreden. Dankbaar. Ik hoef haar kamer maar uit te lopen en ik zie hoe het ook had kunnen zijn; ontroostbaar zoekend, machteloos boos.

De zakdoek leg ik weg en ga weer naast haar zitten. We kijken naar een dvd van André Rieu, onze steun en toeverlaat in bange mantelzorgdagen thuis en hier op de afdeling. Vrolijke klanken vullen de kamer en mijn moeder begint te klappen. Ik geef haar een kus. “Ach lief Marianneke”, zegt ze en een dun, verrimpeld handje aait over mijn wang. Ik weet het, Alzheimer stript uiteindelijk alles, maar haar basis zit nog te diep verankerd: Liefde!"

Terug naar het overzicht

Copyright © DeMooiKrant.nl